Plik do druku opakowania przygotowuje się według krótkiej listy. Zanim wyślą Państwo projekt pudełka do drukarni, warto odhaczyć pięć punktów.
Lista kontrolna pliku do druku opakowania
- kolory w CMYK,
- spady 2 mm poza krawędź cięcia,
- logotypy i teksty zamienione na krzywe,
- wszystko spłaszczone,
- całość zapisana jako PDF.
Jeśli w pliku czegoś z tej listy brakuje, nic straconego. Poprawki plików klienta robimy na co dzień, tylko trzeba pamiętać, że to osobna praca po naszej stronie. Im więcej punktów odhaczą Państwo przed wysyłką, tym mniej rund poprawek czeka obie strony.
Poniżej wyjaśniamy, dlaczego każdy punkt jest ważny. Na końcu są sprawy, które dotyczą tylko opakowań: linie wykroju, uszlachetnienia i prototyp.
Dlaczego kolory w CMYK, a nie w Pantone?
CMYK to model barw stosowany w druku. Nazwa pochodzi od czterech farb: cyjanu (niebieskozielonego), magenty (purpurowej), żółtej i czarnej. Pozostałe kolory powstają dopiero na maszynie, z połączenia tych czterech farb. Plik w CMYK jest więc opisany tymi samymi farbami, którymi będzie drukowany.
Pantone działa inaczej. To system kolorów dodatkowych. Każda farba jest zmieszana wcześniej, ma swój numer i trafia na karton jako jednolity kolor, a nie jako mieszanka czterech farb CMYK.
Z perspektywy produkcji ta różnica ma znaczenie. W druku offsetowym każdy kolor dodatkowy zajmuje osobny zespół drukujący, a przy zmianie trzeba go umyć. To wydłuża narząd maszyny, czyli prace przy maszynie przed drukiem nakładu: podawanie papieru, farbę i dopasowanie obrazu. Dlatego przy wycenie liczy się, czy projekt mieści się w standardowej czwórce CMYK, czy ma kolory dodatkowe. Jeśli w Państwa projekcie ma się pojawić Pantone, warto, żeby była to świadoma decyzja, a nie przypadek w pliku. Jak kolory dodatkowe wpływają na cenę, opisaliśmy we wpisie Co składa się na cenę opakowania z nadrukiem i gdzie da się oszczędzić bez utraty jakości.
Co oznacza zapis 4/0 i 4/4?
Pierwsza liczba mówi, ilu kolorów używa nadruk na zewnątrz pudełka, a druga – ilu w środku. 4/0 to pełny kolor na zewnątrz i niezadrukowane wnętrze. 4/4 to pełny kolor po obu stronach.
Przy przygotowaniu pliku trzeba sobie odpowiedzieć na proste pytanie: czy pudełko ma mieć grafikę także w środku? Jeśli tak, grafik musi przygotować również projekt wnętrza. Zadruk wnętrza to osobna pozycja w wycenie i dopłata do każdej sztuki. Szczegóły kosztowe są w tym samym wpisie o cenie opakowania.
Czym są spady i dlaczego 2 mm?
Spad to dodatkowy fragment tła albo grafiki, który wychodzi poza linię cięcia, czyli poza ostateczny kształt wydruku, i zostaje odcięty przy przycinaniu. W AQRAT spad wynosi 2 mm poza krawędź cięcia.
Spad daje zapas na niedokładności. Maszyny i ludzie nie są nieomylni, a papier może się lekko przesunąć podczas przycinania.
Dlaczego teksty i logotypy trzeba zamienić na krzywe?
Po zamianie na krzywe tekst przestaje być fontem. Litery zostają zastąpione rysunkiem ich kształtów. W pliku nie ma już „czcionki do wczytania”, jest tylko obraz liter, który wygląda dokładnie tak, jak zaprojektował go grafik.
Tekst zamienia się na krzywe między innymi wtedy, gdy fontu nie da się dołączyć do pliku, na przykład z powodu ograniczeń licencji. Na liście dla pudełek stoją obok siebie teksty i logotypy, bo w obu przypadkach chodzi o to samo: napis ma się wydrukować tak, jak w projekcie.
Spłaszczenie i PDF – ostatnie dwa punkty
Dwa ostatnie punkty listy to formalności, które zamykają plik: wszystko spłaszczone i całość zapisana jako PDF. Jeśli przygotowuje Państwu projekt grafik, wystarczy przekazać mu tę listę w całości. To dla niego standardowe hasła.
Co zrobić z liniami wykroju w pliku?
Tu zaczynają się sprawy typowe dla opakowań. Pudełko wycina się wykrojnikiem, czyli narzędziem, które jednocześnie tnie kształt pudełka i biguje go, to znaczy wyciska linie zgięcia. Wykrojnik robi się na jeden konkretny wymiar. Zmiana wymiaru albo konstrukcji pudełka oznacza nowe narzędzie, więc wymiar warto mieć ustalony, zanim grafik zacznie rysować.
Jak wygląda problem z plikiem w praktyce, dobrze pokazuje prośba jednego z klientów:
„Usuń proszę linie wykrojnika z tych grafik + dołóż delikatny spad tam, gdzie grafika nie wystaje poza wykrojnik – dasz radę?”
W jednym zdaniu są tu dwie rzeczy do poprawy. Grafika przyszła razem z liniami wykroju i bez spadu w części miejsc. Przed wysyłką warto więc sprawdzić dwie rzeczy: czy w grafice przeznaczonej do druku nie zostały linie wykroju i czy tło wszędzie wychodzi poza linię cięcia.
Gotowe konstrukcje pudełek znajdą Państwo w naszej bazie wykrojników. Jeśli wymiar Państwa pudełka pasuje do wykrojnika z bazy, nie trzeba robić nowego. Czasem kształt da się też wyciąć cyfrowo, bez wykrojnika. O to warto zapytać przy wycenie.
O czym pamiętać w pliku przy uszlachetnieniach?
Uszlachetnienia, czyli folie, lakier i złocenie, też mają swoje wymagania wobec pliku. Najważniejsze z nich:
- Lakier wybiórczy UV, czyli błyszcząca powłoka tylko na wybranych miejscach projektu, musi być odsunięty od krawędzi cięcia. Po wypukłym lakierze się nie tnie.
- Złoto robi się hot stampingiem, czyli złoceniem na gorąco: podgrzana matryca przenosi folię na karton pod naciskiem. Złoty Pantone wydrukowany i przykryty folią nie da efektu metalicznego. Przykłady są na stronie pudełek ze złoceniem.
- Folia mat ma lekko żółtawy odcień i zmienia kolor nadruku pod spodem. Warto o tym pamiętać, gdy kolor marki ma wyglądać dokładnie tak jak na ekranie.
- Folia soft touch daje matową, aksamitną w dotyku powierzchnię, ale przy mocno zadrukowanym podłożu potrafi odchodzić na zgięciach.
- Pod folią i złoceniem niedoskonałości powierzchni widać mocniej niż w zwykłym druku.
Osobna sprawa to karton barwiony w masie, na przykład czarny. Jest matowy z natury, nie wymaga foliowania na mat, a jego krawędź po wycięciu jest czarna, nie biała. Projektując pudełko na takim kartonie, grafik może z tym kolorem krawędzi świadomie pracować.
Które uszlachetnienia się opłacają, a które nic nie dają, opisuje wpis o cenie opakowania.
Konstrukcja i prototyp – co sprawdzić przed drukiem?
Plik graficzny zawsze rysuje się na konkretną konstrukcję pudełka. Jeśli znają Państwo jej kod FEFCO, warto go podać. Kod FEFCO powstał po to, by zastąpić długie, skomplikowane opisy słowne konstrukcji opakowania jednoznacznym kodem, czyli dać zamawiającemu i drukarni wspólny język. Nie trzeba go jednak znać. Przykłady konstrukcji są na stronie pudełek fasonowych FEFCO, a o tym, co jeszcze napisać w zapytaniu, piszemy we wpisie Zapytanie ofertowe na opakowania – co podać.
Ostatnim sprawdzianem pliku i konstrukcji jest prototyp. Przed realizacją robimy prototyp z naniesioną grafiką, drukowany cyfrowo, który akceptują Państwo przed produkcją. Poprawka konstrukcji na etapie próbki to drobiazg. Pominięcie prototypu kończy się przeprojektowaniem opakowania i narzędzia już po fakcie.
Co jeśli plik nie spełnia listy?
Wtedy prosimy po prostu go wysłać. Poprawki plików robimy na co dzień, a gdy czegoś nie da się ustalić z samego pliku, dopytamy. Trzeba tylko pamiętać, że poprawianie pliku to osobna praca po naszej stronie. Dlatego opłaca się przejść listę z grafikiem przed wysyłką. Jeśli współpracują Państwo z grafikiem, przyda się też nasz starszy wpis 4 grzechy grafików – jakie błędy graficy popełniają najczęściej?.
Jeśli dopiero planują Państwo opakowanie, zacznijmy od rozmowy o konstrukcji. Na stronie pudełek na zamówienie pokazujemy, co robimy. Plik, szkic albo samo pytanie można przysłać przez kontakt. Obsługa odpowiada i doradza po polsku i po niemiecku.
Pozdrawiam
Aleksandra Sakowska
AQRAT
